شعر چیست ؟ شعر زبان عشق است.

عشق چیست؟ وجود اصیل ما عقل ماست.وقتی عقل از انسان زایل شد،انسان تبدیل به حیوان می شود.اما همین انسان عاقل اگر روی بسوی تهذیب و تزکیه نفس باشد(که آنهم مشروط به داشتن گذشته های نیکی است که مربوط میشود به دوره های سابق) نوری از ذات الهی در وی می تابد که در صورت کمال، انسان را تا مقام اولیا و انبیا بلند می کند.در آنصورت همین نور الهی میشود وجود اصیل انسان، و عقل مادون اوحتی بعضا قاصر از درک اعمال اوست.زیرا در آنصورت اراده انسان اراده الهی شده است،خدا شدن انسان یعنی این. این انسان است که مسجود ملک واقع میشود در واقع باز خود خداس که مسجود است، زیرا سجده جز برای خدا جایز نیست. چون عشق یکی ار بالاترین مظاهر الهی است، عرفا این نور را بنام عشق خوانده اند.خود قرآن آنرا نور خدایی می نامد. هر فرد انسان که این توفیق عظیم را داشته باشد، اگر از انبیا واوصیای انبیا باشد مقام ولایت پیدا می کند و او را ولی می نامند. و این اولیا در میان مردم ناشناس هستند. اما تابش این عشق یا نور الهی هم در انسان مثل تابش خود عقل تدریجی است، آنهم اگر انسان منحرف یا متوقف نشود.نزد متقین این عطیه در کودکی سایه کمرنگی از این نور می تابد که مظهر آن عشق و علاقه شدید نسبت به پدر و مادر و صفا و محبت شدید نسبت به اطرافیان است.از سنین بلوغ به بالا که تابش نور الهی یا عشق بیشتر و مثلا پررنگتر است،مظهر آن،عشق و علاقه مفرط و بی آلایش نسبت به معشوقه است که حقیقت آن، عشق الهی است ولی چون میدان و ظرفیت درک و دید هنوز تنگ است جمال الهی را فقط در یک موجود که معشوقه باشد می بیند که نام آن عشق مجاز است،این عشق اگر واقعی باشد توام با یک شرم و حجب و عفاف و پاکدامنی فوق العاده و مشروط به کور بودن از غیر معشوقه است.مثل اینست که عاشق بجز معشوقه هیچ جمالی را نمی بیند. در این مرحله مثل سالهای اول دانشگاهها عده زیادی شرکت دارند. ولی اغلب از مرحله منحرف و اکثرا در مسیر صعودی و نزولی (زیگراگ) واقع میشوند و خیلی خیلی کم و بندرت اشخاصی توفیق کمال پیدا می کنند. پایان این مرحله نزد توفیق یافتگان، نرسیدن به وصال یا جدایی بعد از وصال یا بخاطر خود معشوقه صرفنظر کردن از وی است.بنابراین پایان قصه نومیدی و دلشکستگی است.از اینجا مرحله دوم شروع میشود که عشق طبیعت است در این مرحله جمال فردی شروع میکند به بزرگ شدن و اول مظاهر جمالی و بعد مظاهر جلالی و بالاخره همه آفاق وانفس را در بر میگیرد در این مرحله است که زبان عشق "سعدی" میفرماید: (عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست) پایان این مرحله نیز نزد توفیق یافتگان، عکس العمل شدید ضد عشق و محبت همگانی است یعنی در مقابل عشق و محبت دیدن دشمنی ها و زجر و شکنجه ها از همه کس و سر خوردن از همه چیز و تنها و تنها رسیدن به حریم حرمت الهی است. پس در این مرحله نومیدی و دلشکستگی به حد اعلی می رسد که اغلب در این مرحله عاشق غا لب تهی می کند و اکثرجزء شهدا است ولی اگر توفیق دستگیری از دیگران هم داشته باشد با دریافت جلوه الهی عشق او وارد مرحله نهائی میشود (که نام آن عشق عرفانی یا الهی است.اینجاست که اشخاص مادون انبیا و اوصیا بمقام اولیا میرسند).

خواجه شیراز که میفرماید:

رندان تشنه لب را آبی نمی دهد کس

                          گوئی  ولی شناسان رفتند از این ولایت

باین مقام رسیده و این مژده را به گوش اهل دل میخواند.

تا اینجا تا حدی فهمیدیم که عشق چیست؟ حالا اگر بپرسند که شعر چیست؟ میگوئیم شعر زبان عشق است و مثل عشق هم سه مرحله دارد:

1_در مرحله اول شعر زبانیست که جمال یکفرد را توصیف میکند.

2_در این مرحله شعر زبانیست که جمال طبیعت یا جمال همگانی را وصف می کند.

3_و در مرحله سوم زبان شعر می کوشد که از جمال الهی توصیف کند.

با این وصف می توانیم شاعر واقعی را از غیر واقعی تمیز بدهیم و حتی کلاس آنها را  هم تعیین کنیم که آیا از کلاس اول است یا دوم یا سوم، و حتی در کلاس خودش جزو طبقه اول است یا دوم و سوم. مثلا می توانیم بگوئیم که (ایرج) در کلاس اول و شاگرد اول است.(سعدی)در کلاس دوم خیلی توقف کرده و شاگرد اول است بکلاس سوم هم رسیده ودر کلاس سوم شاگرد دوم است.و حافظ در کلاس دوم کمتر توقف کرده و بیشتر در کلاس سوم است و شاگرد اول هم است.

                                                        زنده یاد استاد محمد حسین شهریار