باروخ اسپینوزا:

اسپینوزا فیلسوف نامدار هلندی پنجمین فیلسوفی است که دوست اندیشمندم با قلم شیوا یش ما را با اندیشه های او آشنا می سازند.. اسپینوزا و کانت  از جمله فلاسفه ای هستند که قلمشان مزید بر موضوع از دشواری خاصی برخوردار است. شاید بیشتر از هر فیلسوف دیگری بازخوانی اندیشه هایشان نیاز به تبحر داشته باشد. با سپاس از دوست عزیز و گرامیم که با زبانی  سلیس و روان راه ورود به اندیشه های این فیلسوف بزرگ را بر ما هموار ساخته اند :

پس از آنکه رومیان در سال هفتاد میلادی اورشلیم را گرفتند، قوم یهود از خانه خود رانده شدند و از راه بازرگانی و گریز،در میان جهان پراکنده گشتند.با سرمایه و تجارت خود به مرور شهرهایی بنا کردند که برای تمدن ضروری بود.از جوامع نفی و اخراج میشدند و دائم دشنام و مذمت می شنیدند.با اینهمه،بدون هیچ تشکیلات سیاسی حتی بدون یک زبان مشترک و بدون هیچ قانونی که آنان را به وحدت اجتماعی ملزم سازد،این قوم عجیب خود را جسما و روحا حفظ کرد و نژاد و فرهنگ خویش راکاملا بدون نقص نگهداشت.با عشق رشک آوری همه آداب و سنن قدیم خود را محافظت نمود و با شکیبایی منتظر نجات و رهایی خود گردید.روز به روز بر عده شان افزوده شد و با پروراندن نوابغی در هر زمینه ای برای خود شهرت و افتخار کسب کرد.مهاجرتشان به دو جریان شکل گرفت.یکی در طول دانوب و راین و بعدا به داخل لهستان و روسیه،و دیگری به سوی اسپانیا و پرتقال و زندگی با اعراب فاتح(711میلادی). قوم یهوددر اروپای مرکزی به تجارت و پرداختن به امور مالی مشخص بودند . در اندلس به سهولت علوم ریاضی و طبی و فلسفه عرب را فرا گرفتند و فرهنگ خاص خود را در مدارس بزرگ قرطبه و بارسلون و سویل توسعه دادند. در همین شبه جزیره بود که در قرون داوزدهم و سیزدهم میلادی سهم عمده ای در فرهنگ دنیای قدیم و شرق به ارو پای غربی به عهده گرفتند .یهودیان اسپانیا همواره در پیشرفت و ترقی بودند تا آنکه در سال 1492فردیداند غرناطه را فتح کرد و تمام عربها را از اسپانیا بیرون ریخت.یهودیان شبه جزیره که در زیر لوای محبت مسلمانان فاتح آسوده و آزاد می زیستند،دچار محنت تفتیش عقاید شدند. و مجبور شدند دو راه را برگزینند: یا غسل تعمید کنند و مسیحی شوند یا از اموال خود چشم بپوشند وراهی دیار دیگری شوند.اکثر یهودیان راه دوم را انتخاب کردندو در خارج اسپانیا در جستجوی پناهگاهی بر آمدند.بعضی در کشتی نشستند و به سوی بندر جنووا و دیگر بنادر ایتالیا رهسپار گشتند ولی همه جا از ورودشان ممانعت میشد.برخی به سواحل آفریقا رسیدند و توسط بومیان قتل و عام شدند به خیال اینکه اینان جواهرات بلعیده اند.برخی در ونیز پذیرفته شدند.ونیز قدرت دریایی اش را مدیون اینان است.عده ای مخارج سفر کلمب را دادند که میگویند از همین قوم بود.عده ای سوار بر کشتی های بی دوام آن عصر بروی اقیانوس اطلس به راه افتادندو در میان انگلیس و فرانسه که هر دو با آنان خصومت میورزید به هلند رسیدند که آنان را به خوشی پذیرفت.یهودیان اولین کنیسه را به سال1598 در آمستردام بر پا کردند.در اواسط قرن هفدهم، اوریل آکوستا جوان پرشور یهودی که مانند برخی دیگر از یهودیان تحت تاثیر و نفوذ شک و تردید عهد رنسانس قرار گرفته بود رساله ای نوشت و به عقیده معاد و آخرت حمله کرد. این نه با آیین یهود و نه با ایمان مسیحیان مباینت داشت. ارباب کنیسه او را مجبور کردند توبه کندو بر آستانه کنیسه بخوابد و روحانیون از روی بدنش بگذرد.او پس از تحمل این رنج به منزل رفت،عبارات زننده ای بر ضد عاملین آن نوشت و خود کشی کرد.این اتفاق به سال1640 افتاد و در این هنگام اسپینوزا کودکی هشت ساله و شاگرد وفادار کنیسه بود.

اسپینوزا کودکی باهوش و باذکاوت بود.پدر و مادرش امیدوار بودند کودکشان در آینده روشنی بخش جامعه و دین یهود باشد.به زودی وی به مطالعه (تورات)و تفاسیر دقیق و صحیح(تلمود)پرداخت.سپس نوشته های میمونی(موسی میمونی طبیب یهودی و نویسنده شرحی بر تورات(دلالت الحائرین))و کفریات و بیانات الحادی کرسکاس یهودی تا فلسفه عرفانی ابن جبرول وعلوم غریبه موسی قرطبی.عقیده قرطبی دایر بر وحدت جهان و خدا نظر او را جلب کردوعقیده ابدیت عالم را در آثار ابن جرسن تعقیب کردو از کرسکاس این رای را گرفت که عالم به منزله جسم خداست .پس از مطالعه کتاب میمونی متوجه شد که تناقضات و اباطیل(عهد عتیق)در مغز او رسوخ کرده ولی جوابها و حل این تناقضات را که میمونی گفته بود فراموش نموده است.هرچه بیشتر میخواند و می اندیشید یقینیات ساده او بیشتر به شک و تردید بدل میشد.آثار متفکران مسیحی را مطالعه کرد،عقاید سقراط، افلاطون، ارسطو، ذیمقراطیس، اپیکور و رواقیون را مطالعه کرد.اکوستا او را به فکر واداشت.آثار برونو را خواند(نخست عقیده اصلی وحدت یعنی تمام حقایق دارای ذات واحد و اصل واحد هستند و خدا با جهان یکی است.همچنین به عقیده برنو,روح و ماده یکی است. و از هر جزیی از حقیقت از دو امر مادی وروحی ترکیب یافته است و این ترکیب تجزیه بردار نیست .بنابراین غرض از فلسفه عبارت است از مشاهده وحدت در کثرت روح در ماده و ماده در روح ونیز عبارت است از پیدا کردن ترکیبی که در ان تمام متضادات و تناقضات با هم یکی شده اند و نیز مقصود از فلسفه رسیدن به بالاترین درجه معرفت وحدت کلی است که مساوی است با عشق با خدا). هر یک از این افکار و اندیشه ها جزیی از ساختمان افکار اسپینوزا را تشکیل داد.بالاخره تحت تاثیر افکار دکارت که پدر فلسفه اصالت ذهن و اندیشه بود(درمقابل بیکن پدر فلسفه عینی و اصالت واقع بود)قرار گرفت.تمام این خوانده ها و اندیشه ها و باورها سرانجام باعث حکم تکفیر و و اخراج او از جامعه یهود شد.وی به سال 1677 در گذشت او را مست خدا نامیدند . دو قرن پس ازمرگش مجسمه ای از وی در لاهه،شهری که در آنجا زیست،و به خاک سپرده شد،به پا کردند و گفتند اینجا شاید حقیقیترین مظهر خدا باشد که در اینجا تجلی کرده است.
از وی چهار کتاب به جا مانده است .می گوید:هر کتاب مقدسی نخست برای یک قوم خاص و بعد برای همه جنس بشر نوشته شده است .بنا بر این بایستی مضامین آن تا حد امکان با فهم عامه متناسب باشد... کتاب مقدس علل قریبه اشیاء را توضیح نمی دهد،بلکه از اشیاء به نحوی سخن می راند که بتواند مردم را و خاصه مردم بی سواد را به ورع و تقوا سوق دهد...هدف آن اقناع عقل نیست که جلب و برانگیختن قوه تخیل است...به عقیده مردم قدرت و مشیت الهی بیشتر در خوارق عادات و امور غیر طبیعی ظاهر میشود،و بر عکس هنگامی که فعالیت خدا ظاهر میشود قوای طبیعت و علل طبیعی از کار می ایستند.بنابر این عامه دو قدرت مشخص و جدا از هم فرض میکنند.یکی قدرت خدا و یکی قدرت طبیعت.اینجا عقیده اساسی فلسفه او شکل میگیرد:خدا و طبیعت امر واحدی است.مردم طالب دینی هستند که با تخیل و امور ما فوق طبیعت آمیخته باشد .اگر چنین دینی متزلزل و سست گردد در پی ایجاد دینی دیگر بر می آیند ...خدا در کتاب مقدس مانند امیر یا مقنن نشان داده شده است و او را عادل و رحیم خوانده اند. برای انکه به مردم کم مایه بفهمانند که عمل او از روی ضرورت ماهیت و ذات اوست و حکم و فرمان وی همانند حقایق ابدی و لایزال می باشد...او دین موسی و عیسی را یکی میداند و میگوید این امر فقط هنگامی معلوم میشود که کینه ها و سوء تفاهمات از میان بر داشته شود و تفسیر و تعبیر فلسفی حقیقت و ماهیت ادیان مختلف و متخاصم را روشن سازد.

پنج اصطلاح کلاسیک، اجزای یک داستان کوتاه را تبیین می نمایند، و شما در صورتی می توانید داستانهای کوتاه خواندنی بنویسید که آنها را بشناسید، و بدانید که این اجزا چگونه با یکدیگر به کار می روند. این پنج جزء عبارتند از :

1_ وضعیت :

داستان را آدمهای جالب توجه در گرفتاریها تعریف کرده اند. وضعیت، مخمصه ای است که آدمهای جالب توجه در آن گرفتار هستند. توصیف اشخاص داستان و ارائه وضعیت، معارفه یا شرح وضعیت نامیده می شود. وقایع داستان که طرح نامیده می شوند، بر اثرتلاشهای شخصیت اصلی داستان که قهرمان داستان خوانده می شود، موجب حل وضعیت می گردند.

در قسمت چهارم بزرگان فلسفه دوست عزیز و سرور گرامیم با زبانی شیوا و رسا ما را با نظریات  و اندیشه های فرانسیس بیکن فیلسوف نامدار انگلیسی آشنا می سازند. بر خود لازم می دانم تا مراتب سپاس و قدردانی خویش را به این تلاش ارزشمند ایشان در باب معرفی بزرگان فلسفه اعلام نموده و برای ایشان آرزوی توفیق روزافزون بنمایم.

فرانسیس بیکن:

وی متولد لندن به سال1561 بود.پدرش مهردار سلطنتی الیزلبت اول در بیست سال اول سلطنتش بود.بواسطه خانواده بیشتر به سوی سیاست کشیده میشد تا فلسفه.پس از فوت پدر در سال 1579وارد رشته حقوق و قضا شد و در راه به دست آوردن یک شغل سیاسی به خویشان متنفذش روی آورد، تا به سال1583 به نمایندگی مجلس انتخاب شد.بیانی صریح و محکم داشت و با برهان سخن میگفت.مهارت وی در امور گوناگون و معلومات پهناور او موجب میشد در هر مجمع و کمیته’ مهمی عضو برجسته به شمار آید. وی همانگونه که آرزوی افلاطون بود که حکام فیلسوف بپرورد،هر اندازه در سیاست پیش میرفت، به اوج فلسفه و حکمت نزدیکتر میشد. و نمیتوان باور کرد اطلاعات و معلومات وسیع این مرد فقط در خلال زندگی پرآشوب سیاسی وی به دست آمده است. به عقیده او مطالعه و تحصیل به تنهایی نه هدف است و نه حکمت و علمی که با عمل توام نباشد قیل و قال بیهوده مدرسه است.میگوید:صرف همه اوقات به مطالعه سستی و کاهلی است،به کاربردن آن برای خودنمایی و ریاست،حکم کردن از روی قواعد منطقی فضل فروشی است.مردم نادرست و مکار از مطالعه متنفرند،مردم ساده در ستایش و تمجید آن مبالغه میکنند و فقط مردم عاقل در عمل از آن استفاده میبرند.زیرا مطالعه راه استفاده عملی را نمی آموزد،بلکه این استفاده از راه مشاهده صورت میگیرد. و این کار بوسیله عقل انجام میشود،عقلی که بیرون از مطالعات و بالاتر از آن است.میگوید:درود و ستایش من باید به خود ذهن متمرکز شود،بشر عبارت از ذهن است و علم نیز همان ذهن است.انسان چیزی جز آنچه میداند نیست.آیا سعادتی بالاتر از این هست که ذهن انسان بالاتر از هرج ومرج اشیاءقرار گیرد و نظم طبیعت و اشتباهات مردم را تشخیص دهد؟آیا لذت فقط در خوشگذرانی است و در کشف حقیقت نیست؟خوشی تنها در اقناع شهوات است و در خیر رساندن به دیگران نیست؟آیا ثروت طبیعت را نباید از زیبایی ظاهری آن تشخیص داد؟آیا حقیقت بی ثمر است؟آیا حقیقت ما را به نتایج سودمند نمی رساند ؟ و ما را بر اهدای آسایشهای بیشمار به جهان بشریت توانا نمیسازد؟میگوید:خیر اعلی و مطلق طبایع بشری عبارت است ازطلب حقیقت یعنی عشق به آن،درک حقیقت یعنی ستایش آن،ایمان به حقیقت یعنی لذت بردن از آن.ما در کتب با خردمندان سخن میگوییم و در زندگی روزانه با بیخردان. میگوید:باید دانست که در صحنه زندگی بشر فقط خدا و فرشتگان تماشاچی محض اند.دین او مانند دین پادشاه با وطن خواهی توا’م بود.با آنکه بارها به الحاد متهم شد و فلسفه او به سوی بیطرفی وپیروی عقل متوجه است، ولی نمی پذیرد:ممکن است من به تمام افسانه های دینی ایمان بیاورم، ولی نمیتوانم بپذیرم که بنای این جهان بدون شعور و علم ساخته شده است. و یک فلسفه سطحی ممکن است ذهن را به سوی الحاد بخواند. ولی فلسفه عمیق آن است که انسان را متوجه دین کند،زیرا اگر کسی فقط علل نزدیک را دید و فراتر نرفت ممکن است به خدا قائل نشود ولی اگر تمام علت و معلولات را با هم در نظر بیاورد، بالاخره به مشیت ازلی و خدای واحد ایمان خواهد آورد.یکی از علل الحاد وجود انشعاب و تفرقه در دین است. و علت دیگر بی دینی، عصر آرامش و ترقی است که با تعلیم توا’م باشد زیرا مردم هنگام بروز مخاصمات و اضطرابها بیشتر متوجه دین میگردند.

به دوستی بیشتر از عشق بها میدهداگرچه درباره آن هم سو’ظن دارد:در این جهان دوستی کم پیدا میشود و بین اشخاص همپایه کمتر دیده میشود،اگر دیده شود میان برتر و پایینتر است که سرنوشت آن دو را بهم نزدیک ساخته است...یکی از ثمرات دوستی آن است که دلهای آکنده از غم و درد روزگار را پیش هم خالی کنند و به این ترتیب از سنگینی آن بکاهند...آنها که رفیق ندارند و خود را رفیق خود میدانند مردم قسی القلب و خونخواری هستند...آنکه مغز او پر از اندیشه های گوناگون است میتواند با سخن گفتن با دیگری ذهن و درک خود را جلا دهد و صفا بخشد.چنین کسی به بیان افکار خود وتنظیم و تربیت آن توانا خواهد بود,او خواهد دید که چگونه این افکار به کلمات بدل خواهند شد،به همین دلیل خردمندتر از آنچه هست خواهد شد.مکالمه یک ساعت بیش از تفکر یک روز ارزش دارد....در سیاست به خواهان قدرت محافظه کاری را توصیه میکند.طالب قدرت مرکزی نیرومندی است .میگوید در حکومت سه عمل مختلف است:تهیه،مشورت،اجرا.
صریحا از حکومت سربازان(میلیتاریزم)دفاع میکند، و به جلوگیری از انقلاب دستور میدهد...:بهترین راه برای جلوگیری از عصیان از بین بردن ماده عصیان است زیرا اگر ماده ای مستعد حریق شد معلوم نمیشود آتش از کجا بالا خواهد گرفت.

از علل انقلاب فقر، بدعت در مذهب، مالیاتها، نقض قوانین و عادات، حذف امتیازات، بیدادگری عمومی، ترقی مردم نالایق،خارجیان،قحطی،سربازان متمرد،دسته های سیاسی که از وضع مایوس شده اند،و بالاخره هر چه ملتی را ناراضی سازد میداند.از عامه مردم متنفر است زیرا در عصر او عامه بیسواد و بی فرهنگ بودند(پست ترین تملق هاچاپلوسی به عوام است...هیچ مثالی بر این امر نمیتوان یافت که قومی زیر حکومت افراد باسواد وتحصیلکرده از پیشرفت بازماند).

میگوید:همین که مردم ببینند عقاید مختلفی در باره حقیقت وجود دارد،به زودی مستعد تحقیر آن میگردند. و چنین میپندارند که اشخاصی که درباه آن متفق نیستند همه در اشتباهند... علوم بر جای خود متوقف مانده است و کوچکترین پیشرفت باارزشی در راه انسانیت به وجود نیاورده است...وسنت و روش مدارس پیروی شاگردان از استادان است نه پرورش مخترعان و کاشفان...آنچه در ساحت علوم انجام میگیرد دور خود گردیدن و برگشتن به نقطه مبدا است.بیکن در تمام سالهای ترقیات سیاسی خود خواب احیاءو تجدید بنای فلسفه را میدید.نقشه او این بود که تمام مطالعات خود را متوجه انجام دادن این وظیفه بنماید.نخست(طرح کار)خود را توصیف میکندکه عبارت است از نوشتن رسائل در مدخل و مقدمه.در آنجا میخواهد شرح دهد که فلسفه به علت ابقای روشهای کهنه به حال رکود و سستی افتاده است و میخواهد عقاید خود را در باب مبادی جدید خلاصه کند.دوم میخواهد (علوم) را به طرز نو طبقه بندی کند و مواد هریک را به خودشان تخصیص دهد و از مسائل حل نشده هر کدام از آنها فهرستی ترتیب دهد.سوم میخواهد روش جدید خود را درباره (تبیین طبیعت)بیان کند.
چهارم میخواهد کوشش خود رامصروف علوم طبیعی کند و (پدیده های طبیعت) را کشف نماید.پنجم میخواهد (مراحل ذهن) را نشان دهد که نویسندگان قبلی آن را از یاوه سرایی های قرون وسطا درآورده به سوی حقیقت برگردانده بودند.ششم میخواهد (نتایجی)را که مطمئنا از به کاربردن روشهای نو او در علوم حاصل خواهد شد قبلا شرح دهد.و بالاخره میخواهد رویاهای خود را در باره آتیه علوم که از جوانه ها وغنچه های کنونی شکفته خواهد شد وصف کند_نام آنرا (فلسفه ثانی) یا (فلسفه عملی) مینهد.این کار شگرف در تاریخ فکر بشر بی سابقه بود، و هدفش بیش از نظر متوجه عمل بود و مصروف نتایج خاص مادی بود تا امور نظری متقارن. دانایی توانایی است نه استدلال و آرایش، (آنچه باید گرفت عمل است نه عقیده،کوشش من برای این نیست که آیینی نو بیاوریم یا عقیده ای تاسیس کنم بلکه هم من آنست که فایده ای برسانم و قدرتی ببخشم.
اینجاست که نخستین بار نوای دانش نو به گوش میرسد....

محاکمه آفتاب!

من از محاکمه آفتاب می آیم

که هر طلوع

به نام غیرت عشق

آیات نور می خواند.

من از محاکمه آفتاب می آیم

که متهم به صراحت وجرم پرده دری است!

قاضی رکن الدین پس از حمد وثنا ودرخواست سکوت و رعایت نظم جلسه، رو به سهروردی کرد و گفت:

_آیا قبول داری که دین اسلام، ناسخ همه ادیان است؟

_بلی!

_پس چرا این همه در آ ثارت از دین زرتشت سخن گفته و بر احیای دینی که حتی آسمانی بودن آن معلوم نیست، کوشیده ای؟ احیای شرک و ثنویت مجوس در یک جامعه توحیدی چه معنی دارد وچه هدفی را دنبال می کند؟ برای کسی که با آثار شما آشنا باشد یا مدتی با شما نشست و برخاست کند، شیفتگی شما به آیین منسوخ و نا درست ایرانیان پوشیده نمی ماند. حتی در مواردی از نوشته هایت، آیه قرآن را به نفع ایرانیان تغییر داده، نه تنها به نبوت زرتشت، بلکه به نبوت پادشاهان ایران تصریح کرده ای.حال در حضور این بزرگان که غالبا با نوشته ها و گفته های تو آشنایند، چه پاسخی داری؟ ما منتظر توضیحات تو هستیم.

_من در حضور همه این آقایان اقرار می کنم که حضرت محمد(ص)سرور وسالار ما، خاتم پیامبران است.با دین او همه ادیان گذشته منسوخ شده اند.اما این که من در کتابهایم فرزانگان پارس را مطرح کرده ام، هرگز به معنی اقرار به حقانیت و منسوخ نشدن دین زرتشت نیست. من همه جا آشکارا گفته ام که آنچه برای من ارزش دارد، حکمت فرزانگان ایران باستان است، نه ثنویتی که گروهی از مجوس آن را وارد آیین زرتشت کرده اند. خود زرتشت یک موحد بود و بسیاری از فرزانگان ایران باستان یکتا پرست بوده اند.اما اینکه من آیه قرآن را به نفع ایرانیان تغییر داده ام، تهمتی نارواست. چیزی که هست تنها جمله ای ازنوشته های من پیدا کرده اند که بعضی کلماتش تصادفا شبیه جمله ای از قرآن کریم است. من جایی نوشته ام:"جماعتی از ایران هستند که مردم را به سوی حق هدایت نموده و به حق داوری می کنند."این عبارت را به آیه ای از قرآن کریم شبیه می یابند که می فرماید:"گروهی از آفریدگان ما هستند که مردم را به سوی خدا راهنمایی کرده و به حق داوری می کنند."اگر به قصد ایراد گرفتن وبهانه جویی، نوشته های هر کسی را بررسی کنیم، چنین چیزهایی می توان یافت. برای من حکمای ایران و یونان فرق ندارد. آنچه مهم است حکمت است. اسلام هم اجازه داده است تا حکمت را از هر کجا که پیدا کنیم، از آن بهره گیریم. من در حکمت الاشراق به احیای حکمت حکمای ایران زمین پرداخته ام، نه چیز دیگر! اما اینکه حکمای پارس را پیغمبر می دانم، این هم بهتان آشکاری است. من نمی گویم که آنها همه شان پیغمبر بوده اند، اما اسنادی دیده ام که برخی از شاهان ایرانی از الهام غیبی و عنایت آسمانی برخوردار بوده اند. هر کس که صاحب فر کیانی نبود، شاه حقیقی به شمار نمی رفت.فریدون و کیخسرو شاهانی خداشناس و خداپرست بوده اند و از فر کیانی بهره داشتند. با عنایت و حمایت الهی بر دشمنان خود پیروز می شدند و به گسترش داد و دانش می پرداختند.اینک ما که یکصد و بیست و چهار هزار فرستاده خدا را بنا به روایاتی قبول داریم و بر اساس متون معتبر خودمان، بیش از حدود بیست پیغمبر را نمی توانیم نام ببریم، چه دلیلی داریم که از وارد شدن نام کسانی که احتمالا پیامبر بوده اند، مانند زرتشت و کیومرث جلوگیری کنیم.

_مساله دیگر عقیده شما در مورد خلافت و امامت است که بر خلاف اعتقاد اهل سنت و مطابق عقیده شیعه و باطنیان است. شما در هر عصری کسی را شایسته حکومت می دانید که در علوم بحثی و ذوقی، یعنی در حکمت و فلسفه، هر دو دا نای چیره دستی باشد. در حالی که علمای اهل سنت عموما حقانیت خلافت عباسیان را پذیرفته اند. ابن سینا هم که حکیم بزرگ و بزرگترین حکیم جهان اسلام است،چنین حرفی نزده است که شما زده اید.

_امیدوارم با شبهه سیاسی، بحث علمی، آشفته نشود. سروران من. در این که الان خلافت مسلمین در عالم خارج و در واقع امر در دست عباسیان است، حرفی نیست. یک طلبه جوان نمی تواند خلیفه ای را عزل کند و خلیفه دیگری را نصب کند.هیچ سلطان و امیری در هیچ ناحیه ای به فتوای من وشما به سلطنت نرسیده است تا چه رسد به خلیفه مسلمین در بغداد. کارساز اصلی حاکمیت ها چنان که یغقوب لیث گفته است،شمشیر است و بس.خلیفه در بغداد ویعقوب هم در نیشابور، هر دو یک سند بر حاکمیت و حقانیت خود دارند و آن غلبه است،یعنی زور و شمشیر.در یک کلام اگر کار حاکم" تسخیر" باشد،حکومت، شایسته همین هاست که فعلا حاکم اند.اما اگر وظیفه حاکم "تدبیر دین و دنیای" مردم باشد،حتما باید کسی آنرا به عهده گیرد که از همه داناتربوده و اهل سلوک و تربیت باشد. و گرنه قدرت در دست نااهل،خطرناکتر از تیغ در کف زنگی مست است. این آقایان کجا جانشین آن پیغمبر می توانند باشند که شکمش گرسنه ترین شکمها بود و شکم این آقایان سیرترین شکم ها است؟ پیغمبر شما خر را با جل سوار نمی شد و پیشاپیش کسی راه نمی رفت. در جایی که می نشست هیچ امتیازی به دیگران نداشت.اما این آقایان اگر یک نفر جلوتر از آنان راه برود یا بالاتر از ایشان بنشیند گویی بذترین گناه و جرم را مرتکب شده است.پیامبر ما چنان بود که اگر خاری به پای کسی می خلید انگار بر دل او می نشست.اما این آقایان این همه از وضع مردم بی خبرند، اگر دنیا را آب برد خواب این آقایان آشفته نمی شود.

_می گویند شما شراب می نوشید. هم چنین عده زیا دی در شهرهای مختلف دیده اند که شما به موسیقی گوش می دهید و در مجالس می رقصید.

_شما بر اساس کدام دستور شرع مامورید تا بدانید که یکی شراب می خورد یا نه؟ اگر شاهدان شهادت دادند، بر قاضی است که حد شرعی را اجرا کند.اما در ابتدا نه تنها مجاز به تحقیق و تجسس نیستید، بلکه منع هم شده اید.

_خب، می خواهیم که موضوع روشن شود.

_شما چرا می خواهید شراب خواری کسی روشن شود؟پیامبر شما بر کتمان اسرار مومنان چقدر تاکید کرده است. هر گاه چیزی از اسرار اصحاب را به او می گفتند اعتنایی نمی کرد و می گفت:"من برای نقب زدن و رفتن به درون دل مردم دستور ندارم". او تلاش می کرد که مردم ظاهرا مسلمان باشند و هرگز به اثبات کفر و فساد کسی نمی کوشید. اما بر عکس جانشینانش را می بینیم که همه هم و غمشان آن است که کفر و فساد دیگران را اثبات کنند. من به شما می گویم که مسلمانم و اینک در حضور شما بزرگان به یگانگی خداوند و رسالت محمد(ص)شهادت می دهم:"اشهدان لا اله الا الله و اشهدان محمدا رسول الله".اما به شما نمی گویم که شراب نخورده ام یا خورده ام.من دعوی عصمت ندارم. من انسانم، نه فرشته. در هر انسانی امکان و استعداد گناه هست، اما این که شخصی مرتکب فلان گناه شده یا نه، به شما مربوط نیست.

منبع: قلندر و قلعه،داستانی بر اساس زندگی شیخ شهاب الدین سهروردی،سید یحیی یثربی،نشر قو،چاپ چهارم،1385    

قسمت سوم بزرگان فلسفه گذریست به هزار توی اندیشه های ارسطو این بزرگ مرد فلسفه. دوست عزیز و گرامیم در سفر به دنیای بزرگان فلسفه اینبار ما را به میهمانی اندیشه های سترگ ارسطو برده اند. با تشکر از ایشان مطلب ذیل تقدیم شما عاشقان فلسفه میگردد:

ارسطو به سال374 پیش از میلاد در شهر استاگیرا در کشور مقدونیه متولد شد.پدر وی دوست و طبیب آمونتاس پادشاه مقدونیه و جد اسکندر بود.در محیط طبی پرورش پیدا کرد.ذهن او مایل به علم بود و از همان آغاز کار برای بنیادگذاری علم آماده شده بود.در هیجده سالگی به آتن رفت و تحت مراقبت و قیمومت استاد اعظم افلاطون قرار گرفت.پس از ائورپیدیس نخستین کسی است که کتابخانه ای ترتیب داد و تاسیس اصول طبقه بندی کتابخانه از جمله کارهای وی درراه علم و معرفت است.در حدود سن سی سالگی فیلیپ پدشاه مقدونیه وپدر اسکندر ارسطو را به شهر خود, پلا, ودربار خود دعوت کرد تا تربیت اسکندر را به وی محول کند.این خود دلیل برشهرت روزافزون فیلسوف,ارسطو,میباشد. اسکندر سیزده ساله بود که ارسطو بدانجا رفت.سیزده ساله ای مصروع,وحشی,مجذوب و تقریبا دائم الخمر که پس از دو سال فلسفه را ترک گفت.
تا به تخت نشیند و بر جهان تاخت آورد.تاریخ ما را به این نکته مختار میسازد که مقداری از عظمت و قدرت عشق اسکندر به وحدت عالم آن روز ماخوذ از ارسطو بوده است زیرا او بزرگترین متفکری است که کارش بر وحدت و ترکیب بوده است.ارسطو در 53سالگی، مدرسه خود لوکیون را تاسیس کرد.آکادمی افلاطون بیشتر وقف ریاضیات وفلسفه نظری و سیاست بودولی لوکیون بیشتر به علم الحیات و علوم طبیعی مایل بود.هزینه’ این کارها را اسکندر و همسر ارسطو, که از خانواده’ متمولی بود,تامین میکردند.هزار نفر در اختیار او بودند که در یونان و آسیا پراکنده پراکنده بودند و برای وی نمونه های نبات و حیوان هر منطقه را تهیه میکردند.همینها باعث شد تا بتواند اولین و بزرگترین باغ وحش جهان را ایجاد کند. اما به دلیل نقص و محدودیت وسایل آن زمان بسیاری از باورهای وی را خیالبافی کودکانه رقم میزند.مثلا در علم نجوم یا زیست شناسی .
ولی معلومات عظیمی که او و دستیارانش گرد آوردند پایه’پیشرفت علم گردید و مدت دو هزار سال رساله’علمی بشری شناخته شد. ارغنون که گردآوری رسالات وی در منطقیات است و دوم کتابهایش کتب علمی  شامل:طبیعیات,درباره آسمان,کون و فساد,علم کائنات جو,تاریخ طبیعی,درباره’نفس,اجزای حیوانات,حرکات حیوانات,توالد حیوانات. سوم کتب صناعیات :شعر,خطابه.چهارم کتب فلسفی:اخلاق,سیاست,ما بعدالطبیعه.وی اصطلاحات فلسفه و علوم را بوجود آورد.همه سکه هایی که اکنون در فلسفه ناگزیر در به کارگیری آنها هستیم در زرادخانه مغز ارسطو ضرب شده اند. وی پایه گذار علم منطق است.منطق، هنرو روش درست اندیشیدن است و حتی موسیقی قواعد آن را میپذیرد.منطق علم است برای آنکه میتوان جریانهای درست فکر کردن به قواعد و قوانین را مانند فیزیک و هندسه تا اندازه زیادی به شکل علمی منظم و مرتب درآورد، و به هر ذهن و دماغ عادی یاد داد.در هر مکالمه جدی هر گونه اصطلاح مهم باید تحت آزمایش و تحقیق دقیق درآید و تعریف شود.ارسطو میگوید:هر تعریف خوبی از دو جزء مرکب، و بر دو رکن استوار است: نخسین,صفات مشترکی را که شیء مورد بحث با یک گروه یا دسته ای دارد تعیین میکند و آن شیء را در آن ردیف قرار میدهد.

همنوایی شبانه ارکستر چوبها

برنده جایزه بهترین رمان اول سال 1380 بنیاد گلشیری

رمان تحسین شده سال 1380 جایزه مهرگان ادب

برنده بهترین رمان سال 1380 منتقدین مطبوعات

برنارد حق داشت که در آن نامه ی تلخ و سراسر سرزنشش متهمم کند به "خود ویرانگری". طفلک چه سگدویی زده بود موقعیتی فراهم کند که از این زندگی سگی رهایی پیدا کنم، چه می دانست ناگهان، ودر لحظه ای که نباید، لگد می زنم به بخت خویش. کاش ببخشدم. من چگونه می توانم به او بگویم که دست خودم نیست. که این لگدها را کس دیگری است به من می زند. که این هم نیست، این لگدها را من دارم به کس دیگری می زنم. من چگونه به برنارد بگویم که مرد بیابانی همیشه با سایه اش زندگی می کند. که هر جا می رود سایه اش را سمت راستش دارد، یا چپش. که هر جا می رود یا به دنبال سایه اش می رود یا سایه اش را به دنبال می کشاند. که تنها یک لحظه، فقط یک لحظه، بی سایه می شود: عدل ظهر! وقتی تیغ آفتاب درست به فرق سر می کوبد.

تازه، در این لحظه هم تنها نیست. مرد بیابانی تنها ثروتش سایه ی اوست. می نشیند، با او می نشیند. می ایستد، با او می ایستد. صبح که می شود عظمت او را امتداد می دهد تا مغرب جهان. عصر که می شود غروب او را امتداد می دهد تا مشرق جهان. چه کس این همه وفادار است؟ این چنین رفیقی را تیغ آفتاب که به فرق سر بکوبد رهاش می کنی بسوزد؟ می بینی هی مچاله می شود در خود. می بینی به پات می افتد. راه می دهی که از زیر ناخن پاها نشت کند در تو. طبیعتت شده که این کمتری کار توست در قبال او. خوب که به قالب تنت نشست تیغ آفتاب هزیمت کرده است. پس، آرام آرام از زیر ناخن پاها خودش را می کشد بیرون. اما اگر نکشید؟ 

این همان بلایی بود که در آن روز تابستانی سال هزار و سیصد و چهل و هفت بر سرم فرود آمد. همان وقتی که مثل همیشه ایستاده بودم تا سمیلو بیاید و نامه ی محبوب را بیاورد. فقط چند لحظه طول کشید. همان چند لحظه ای که تیغ آفتاب درست به فرق سر می کوبد . چهارده ساله بودم. فقط.